Het kapitalisme

Opa.

Zie je, daar heb je het gedonder in de glazen. Hoor ik stemmen.

Ja kindje

Vertel nog eens over het kapitalisme

Over het kapitalisme? En daar kom je nu mee aan? Dat is een tijd geleden.

Wat hebben we nu? 2090. Nou dan is het honderd jaar geleden dat het kapitalisme in elkaar lazerde.

Ik wil ervan vertellen, maar je gelooft je oren niet. Gelukkig heb ik van mijn opa een oude toverlantaarn geerfd en daar waren plaatjes bij en daar kon je precies op zien hoe het vroeger was. Wacht, opa pakt even de zwavelstokken, dan kan ik het olielampje aansteken. Even het plaatje tegen het licht houden anders loop je de kans dat je ondersteboven projekteert. Die kans is ongeveer vijftig procent.

Daar gaat-ie dan

Luister, luister lieve kinderen

Naar uw opa, oud doch kras

Hij vertelt u van de jaren

Toen het geld nog drijfveer was

Hij, die geld had, die was machtig

In zijn zaak of zijn bedrijf

Ja, toen was de gulden eigen

Lijk een soort van troetelschijf

Het produkt dat men er maakte

Was van alles nog het minst

Want het ging niet om de spullen

Het ging veeleer om de winst

Had geen mens die spullen nodig

Wijl men ze overbodig vond

Werd reklame ingeschakeld

En de verkoop steeg terstond

Maakte men dus veel reklame

Voor het een of ander spul

Nou, dan wist je automatisch

't Is of heel slecht of flauwe kul

Ja, de hebzucht was toen koning

Alles werd door geld bepaald

Je zult het niet willen geloven

Zelfs een balspel werd betaald

Kon men soms de winst vergroten

Door een arbeider te ontslaan

Te vervangen door machines

O, dan werd dat grif gedaan

Ja, men deed zijn werknemer

Als het kon in de W.W.

En haalde dan goedkope slaven

Rond de Middellandse Zee

Loon was toen een soort verliespost

Personeel noodzakelijk kwaad

Kijk, zo gaat dat als het enkel

Om steeds hogere winsten gaat

En dat geld ging dan op banken

En wat deed zo'n bank ermee

Grotere banken ervan bouwen

Groei was toen een dwang-idee

Medische verzorging was ook sterk

Afhankelijk van ping-ping

Armen kregen bij de tandarts

Een mindere behandeling

Ging een dokter toen verhuizen

Trok een ander in zijn tent

Moest die de praktijk betalen

Zoveel gulden per patient

Was er elders grote honger

En bij ons een overschot

Ging men echt niet samen delen

Liever mensen dan de prijs kapot

Ik zie ze nog de zee leegvissen

Tot geen vis meer overbleef

Alle vis geruild voor guldens

En de zee werd vies en leeg

Dus je snapt, dat kon niet doorgaan

Alle grondstof raakte op

En het kapitale stelsel

Raakte lelijk in het slop

In de negentiger jaren

Kwam dan ook de grote knal

Gelijk met Rusland en met China

Afgelopen, overal

Ieder land sloot gelijk zijn grenzen

En begon van voren af aan

Veeteelt, landbouw, ambacht

En... eigendom was van de baan

Kijk, en zo ontstond de wereld

Waarin jij bent grootgebracht

Zonder auto's, zonder welvaart

O, gelukkig nageslacht