Welke Oorlog

Wat gaat het bij ons vaak over de oorlog he? Zal de leeftijd wel zijn

Je moet maar denken: Toen onze ouders net zo oud waren als wij nu, toen

Was het oorlog

Het is raar als je dat bedenkt. Ik heb zelf de oorlog niet bewust

Meegemaakt. En als ik dat vertel tegen leerlingen op de middelbare school

Dan zeggen ze: Welke oorlog? De oorlog, zeg ik dan. En ik weet het best

Binnenkort zullen er jaarlijks meer mensen sterven aan honger en gebrek

Dan de hele Tweede Wereldoorlog aan doden heeft gekost... En als ik brood

In de vuilnisbak zie liggen, dan denk ik niet aan de Sahel, dan denk ik

Aan de hongerwinter

Laatst zag ik een man van middelbare leeftijd, twee krentebollen

Weggooien. Toen dacht ik: Die zal wel fout geweest zijn, indertijd

Het geeft soms rare problemen. Ik heb een buurman en die heeft geweldig de

Pest aan nikkers en aan Surinamers en aan spleetogen

En Joden moet je heel goed in de gaten houden, zegt ie altijd hoewel hij

Een geweldige bewondering voor Israel heeft. Ik vind dus eigenlijk, dat

Mijn buurman het doodschoppen niet waard is. Maar, hij heeft in Buchenwald

Gezeten en daar hebben ze hem bijna doodgeschopt en zijn broer is in de

Oorlog gefusilleerd

En als ik daaraan denk, dan heb ik toch net weer iets meer hekel aan

Duitsers, dan aan mijn rascistische buurman. En dat is niet goed, maar ik

Heb het wel. En, trouwens, mijn buurman heeft ook het rascisme niet

Uitgevonden. Het hele Derde Rijk was er op gebaseerd

En dat dat nou toevallig in de praktijk neerkwam op het uitroeien van de

Joden, dat komt ook alleen maar omdat er toen ter tijd zo weinig negers in

Duitsland waren

En wat weet ik er nou eigenlijk van he, van zo'n Tweede Wereldoorlog

Ja vroeger, thuis, praatten mijn ouders er erg veel over, aan tafel

En later las je die boeken van Dr. L. De Jong, en je ziet eens een

Documentaire. Maar dat is allemaal nog niks vergeleken met die oorlog in

Vietnam. Daar weet ik alles van. Die heb ik op de voet gevolgd, omdat er

Toen televisie was. Daar heb ik alles van gezien

Bombardementen, veldslagen, napalm op kleine kinderen, ontbladeringen

Afgebrande steden, executies, noem maar op. Nee, die oorlog in Vietnam

Die kan ik dromen

En toch, he, zelfs toen die oorlog op zijn dieptepunt was, dan had ik bij

Het zien van een Amerikaanse toerist toch nog niet die weerzin, die ik nog

Steeds heb, als ik een hardpratende Duitser een winkel zie binnenkomen

Zelfs als die Duitser te jong is, om bij de Hitlerjugend gezeten te hebben

Ik heb de oorlog niet bewust meegemaakt. Wel opstanden: In Hongarije

Polen, Tsjecho-Slowakije. Wel burgeroorlogen: In Biafra, Jordanie

Noord-Ierland, Libanon. Wel hele grote oorlogen: In het Nabije Oosten

Drie, en die ene in Vietnam, die voor drie telde. Wel staatsgrepen, wel

Twintig, kompleet met bloedbaden, martelingen en de sympathy van het

Christelijk Westen. Maar ik lig er allemaal niet wakker van. Ik zie het op

De televisie en ik kijk het aan met droge ogen

En ik zit te janken bij het dagboek van Anne Frank. En dat is niet goed

Maar ik doe het wel

En ik weet zeker, dat over dertig jaar, elke Vietnamees diezelfde weerzin

Zal voelen, als hij een hardpratende Amerikaan een winkel ziet binnenkomen

En dat is niet goed, maar hij heeft het wel