Juana bixenta olabe

J. B.: Nagusi jauna, auxen da lana,

amak bigaltzen nau berorrengana.

N. J.: Ai, bigaldubo bazinduke maiz!

Zu ikusita konsolatzen naiz.

Xinista zazu

oso zoraturikan nakazu!

Orren polita nola zera zu?

J. B.: Amak esan dit, etxeko errenta

pagatzeko dirurik ez zuben-ta,

ia egingo diyon mesere,

illabetian geienaz ere,

itxogotia; (sic)

bara zierto dala ematia

pasa baño len illabetia.

N. J.: Logratutzia, errex alare,

naiz ori ta beste zernai gauza're,

seguru dala esan amari,

zu baldiñ bazatoz mandatari;

dudarik gabe,

nere borondatiaren jabe

zu zera, Juana Bixenta Olabe.

J. B.: Beraz bertatik nua etxera

poz aundi bat amari ematera;

oraiñ ariyo, nagusi jauna,

presaka juan biat amagana.

N.J.: Ez zuazela;

portatu zaite nik nai bezela,

gaur etxera juan ez zaitezela.

Zuben etxia dago irruti,

birian zer gerta izan bildurti;

bara iya pasa da eguna,

arratsa berriz dator illuna;

oraiñ juatia

txartzat iruki, nere maitia;

gaur emen bertan gera zaitia.

Ez juan etxera, bire oietan,

gabaz, bakarrik eta illunbetan;

kontura erori zaitia zu:

gabaz illunbian juan biazu

peligro aundiz,

eta obe dezu eun aldiz

biyar goizian juan egun argiz.

J. B.: Ezetz etsiya egon liteke,

ni emen gelditu eziñ niteke;

amak espero nau gaberako,

eta ark espero naubelako,

juan biar det nik;

alaba ikusi bagetanik

amak izango ez luke onik.

N. J.: Emen zuretzat dira parako

jaki txit goxuak afaitarako;

erariya berriz, -Jaungoikua!-,

illak piztutzeko modukua

ardo onduba,

ontzen urtietan egonduba,

Malaga'tikan da bigalduba.

J. B.: Jauna, berorrek, bañan alferrik,

badaki armatzen lazo ederrik;

lazua eiz bage gera dediñ,

nere etxian nai ditut egiñ

afaldu ta lo;

naiago ditut ango bi talo,

ta ez emengo milla erregalo.

N. J.: Biyotz nereko dama polita,

asmoz muda zaite, auxen tori-ta

amasei duroko urre fiña,

sendatu nai zazun nere miña,

J. B.: Ez, jauna, ez, ez!

Merezi beziñ kopeta beltzez,

esango diyot ezetz ta ezetz!

N. J.: Gañera berriz, Juana Bixenta,

utziko dizutet etxeko errenta

kito zor dirazuten guziya,

kunplitzen banazu kutiziya.

J. B.: Lotsa gogorra!!

Sufritzen dago gaur nere onra,

penaz malkuak darizkit orra!!

N. J.: Nik ditut kulpak, ez egiñ negar,

orlakorik ez nizun esan biar;

animan sentitutzen det miña

zuri ofensa ori egiña.

Maldiziyua!

Ez dakit nun nekan juiziyua,

eskatzen dizut barkaziyua!

J. B.: Barkaziyua, du-ta eskatu,

nere biyotz onak eziñ ukatu;

erakutsi ditalako, jauna,

gaitz egiñaren damutasuna,

konforme nago;

ez egiñ-ta ofensa geiago,

gaurkua oso aztutzat dago.

N. J.: Berriz nik egiñ zuri ofensa?

Arren orlakorik ez bara pensa!

Zaukazkit neskatxa fiñ batetzat,

eta gusto aundiz emaztetzat

artuko zaitut;

biyotzetikan esaten dizut,

zuretzat ona baderizkizut.

J. B.: Ori egiyaz baldiñ badiyo,

neregana egon liteke fiyo;

bañan usatubaz kortesiya,

ama neriari lizentziya

eska bezaio.

N. J.: Ori gustora egingo zaio,

biyar goizian juango naitzaio.

J. B.: Banua oraiñ.

N. J.: Atoz onuntza,

birerako artu zazu laguntza.

Adi zazu, morroi Joxe Juakiñ

etxera farolan argiyakiñ

aingeru oni

gaur zuk laguntzia da komeni,

kezketan egon ez nariyen ni.

Morroiak: Aingeru ari lagundu eta

orra, jauna, egiñ ostera buelta;

birian, bai, bildurtxo zan bera,

bañan allegatu-ta etxera

kontentu zegon;

oraiñ kezketan ez du zer egon,

oiera juan ta pasatu gau on.

Eldu zanian urrengo goiza,

nagusiyak zuben kunplitu itza

juan zitzaion amari etxera,

andretzat alaba eskatzera;

amak txit firme

artu ta gero milla informe,

gelditu ziran biyak konforme.

Andik zortzi bat egunetara,

edo amar ziran ez dakit bara;

ez, amar eziñ zitezken izan,

andik zortzi egunera elizan

ezkondu ziran;

ezkondu ta etxera segiran,

jendia franko bazuten jiran.

Bost illabete edo sei ontan

ez dirade beti egondu lotan;

eman dute zenbait jirabira

eta gozatutzen bizi dira

ditxak ausarki;

obeto eziñ litezke arki,

espero dute aurtxo bat aurki.

Dama gaztiak, ez egon lotan,

begira zaitezte ispillu ontan

gustatuta birtute ederra,

andretzat artu bere maizterra

du nagusiyak;

orla irabaztera graziyak

saia zaitezte beste guziyak.